Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka publikuar një udhëzues që rekomandon kundër përdorimit të ëmbëlsuesve pa sheqer (NSS) për kontrollin e peshës.
NSS-të janë alternativa me pak ose aspak kalori ndaj sheqernave të lira dhe shpesh tregtohen, sipas OBSH-së, si një ndihmë për humbjen e peshës ose ruajtjen e një peshe të shëndetshme. Ato gjithashtu rekomandohen shpesh si një alternativë për kontrollin e glukozës në gjak tek individët me diabet.
Rekomandimi i OBSH-së bazohet në gjetjet e një shqyrtimi sistematik të provave që sugjerojnë se përdorimi i NSS nuk ofron ndonjë përfitim afatgjatë në uljen e dhjamit trupor tek të rriturit ose fëmijët.
Rezultatet e studimeve në udhëzues sugjeruan që marrja më e lartë e NSS ishte e lidhur me një rritje prej 23% të rrezikut të diabetit të tipit 2 kur konsumohej në pije të ëmbëlsuara me NSS dhe një rritje prej 34% të rrezikut kur shtohej nga individët dhe konsumohej në ushqim dhe pije.
Udhëzimi gjithashtu këshillon kundër përdorimit të NSS si një mjet për të zvogëluar rrezikun e sëmundjeve jo-ngjitëse.
Francesco Branca, drejtor i OBSH-së për ushqyerjen dhe sigurinë ushqimore, tha: “Zëvendësimi i sheqernave të lira me NSS nuk ndihmon në kontrollin e peshës në planin afatgjatë. Njerëzit duhet të marrin në konsideratë mënyra të tjera për të zvogëluar marrjen e sheqernave të lira, të tilla si konsumimi i ushqimit me sheqerna natyralë, si frutat, ose ushqime dhe pije të paëmbëlsuara.”
NSS-të e zakonshme përfshijnë sakarinën, sukralozën, stevinë, acesulfamin K, aspartamin, advantamin, ciklamatet, neotamin dhe derivatet e stevisë.
Ai shtoi: “NSS nuk janë faktorë thelbësorë dietikë dhe nuk kanë vlerë ushqyese. Njerëzit duhet ta zvogëlojnë plotësisht ëmbëlsinë e dietës, duke filluar që në moshë të re, për të përmirësuar shëndetin e tyre”.
Udhëzimi zbatohet për të gjithë ëmbëlsuesit jo-ushqyes sintetikë dhe natyralë ose të modifikuar që nuk klasifikohen si sheqerna që gjenden në ushqimet dhe pijet e prodhuara, ose që shiten si produkt që do t'u shtohet ushqimeve dhe pijeve nga konsumatorët. Megjithatë, udhëzimi nuk zbatohet për individët me diabet para-ekzistues.
Keith Ayoob, këshilltar shkencor në Këshillin e Kontrollit të Kalorive, tha se udhëzimi nuk arriti të merrte në konsideratë individët që jetojnë me diabet, ku NSS mund të ketë një "rol veçanërisht domethënës në pajtueshmërinë e tyre me kërkesat e nevojshme dietike".
Ai shtoi: “Këmbëngulja e OBSH-së për t'u përqendruar vetëm në parandalimin e shtimit në peshë të pashëndetshme dhe sëmundjeve jo-ngjitëse është të paktën e gabuar. Vendimi i OBSH-së për të mos u përqendruar në vlerën e ëmbëlsuesve pa sheqer për personat me diabet kufizohet me të paarsyeshmen. Ky veprim i tyre shpërfill vlerën dhe dobinë e NSS-së për personat që jetojnë me diabet dhe para-diabet, të cilët përbëjnë shumë më tepër se 10% të popullsisë globale.”
Rekomandimi nuk vlen për sheqernat me pak kalori dhe alkoolet e sheqerit (poliolet), të cilat janë sheqerna ose derivate të sheqerit që përmbajnë kalori dhe nuk konsiderohen NSS.
Koha e postimit: 12 Mars 2026